Menu

Eski Anadolu Türkçesinde Yuvarlak Ünlülü Kelime ve Eklerin Sebepleri

Eski Anadolu Türkçesinde bazı kelimelerde ve eklerde yuvarlaklaşma sebepleri

1- Eski Türkçede -g ile biten kelimelerde -g ünsüzü düşmüş ve Eski Anadolu Türkçesinde kendinden önceki düz ünlüyü yuvarlaklaştırmıştır:

arıg>aru, bilig>bilü, kapıg>kapu, tapıg>tapu (Eski Türkçe>Eski Anadolu Türkçesi) Bazı istisnalar da bulunur: katıg>katı

2- Dudak ünsüzleri olan b,m,p etkisi ile bazı kelimelerde yuvarlaklaşma görülür: 

demir>demür, kirpik>kirpük

3- -uk, -ük, -garu, -gerü eklerinin yuvarlak ünlüyü bünyesinde barındırması sonucu bazı kelimelerde görülür: artuk, açuk, delük, içgerü, yokaru(yokgaru)

4- Belirli bir sebebe bağlı olmayan yuvarlaklaşmalar:

altun, ılduz, delü, berü, azuk,

5- Aslında yuvarlak olan ekler

Zarf-fiil ekleri: -up, -üp, -uban, -üben: yak-up, gir-üp, san-up, gel-üben, kır-uban…

Ettirgenlik ekleri: -dur, -dür: yaraş-dur, giy-dür…

Ettirgenlik ekleri: -ur, -ür: geç-ür, yit-ür

Geniş zaman eki: -ur, -ür: al-ur-am

Ettirgenlik ekleri: -gur, -gür: ir-gür-di

Emir ekleri: -sun, -sün, -sunlar, -sünler: yapmasun, kırsunlar

Bildirme ekleri: -dur, -dür: iş-dür, kul-dur

 

Bu sitedeki yazı, görsel ve diğer tüm materyaller telif hakkı kapsamında olup lisansı ile korunmaktadır. TürkDili.com site yönetiminin yazılı izni olmadan materyallerin tamamının veya bir kısmının kopyalanması, dağıtılması, başka mecralarda yayınlanması suç teşkil eder.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir